Rektor Uniwersytetu w Siedlcach Mirosław Minkina zaskarżył decyzję o zawieszeniu

Rektor Uniwersytetu w Siedlcach Mirosław Minkina zaskarżył decyzję ministra nauki o jego zawieszeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. – Jestem przekonany, że została podjęta z naruszeniem fundamentalnych zasad państwa prawa – pisze w oświadczeniu rektor.

Nie składam broni. Walczę o zasady, które powinny chronić każdego człowieka – niezależnie od tego, czy jest rektorem, nauczycielem akademickim, pracownikiem administracji czy studentem. Walczę o prawo do rzetelnego postępowania. Walczę o zasadę domniemania niewinności. Walczę o godność człowieka.

Rektor podkreślił w oświadczeniu, że szanuje instytucje państwa i prawo, ale został pozbawiony możliwości przedstawienia swoich racji i prawa do obrony. – Nie zostałem zawiadomiony o wszczęciu postępowania prowadzącego do mojego zawieszenia. Nie umożliwiono mi zapoznania się z materiałem dowodowym.

Bez żadnego prawomocnego orzeczenia

Dodał, że nie zapadło żadne prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie przez niego dóbr osobistych, a to właśnie takie zarzuty zostały przywołane jako uzasadnienie działań podjętych wobec niego. Przypomnijmy, że do Uczelnianego Kolegium Elektorów Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego skierował wniosek o odwołanie rektora. – Nie jest moją intencją wywieranie jakiegokolwiek wpływu na członków Uczelnianego Kolegium Elektorów. Wierzę, że członkowie dochowają wierności zasadom, które od wieków stanowią fundament wspólnot akademickich: niezależności osądu, odpowiedzialności za dobro uczelni oraz odwagi podejmowania decyzji wyłącznie w oparciu o fakty, własne sumienie i obowiązujące prawo.

Minkina zaznaczył, że ostatnie miesiące należą do najtrudniejszych w jego życiu zawodowym, ale to nie utrata możliwości wykonywania funkcji boli go najbardziej. – Najbardziej boli mnie to, że po wielu latach pracy na rzecz Uniwersytetu muszę dziś mierzyć się z zarzutami, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez właściwe organy, a mimo to bywają przedstawiane opinii publicznej jako fakty.

Przedstawiamy cały tekst oświadczenia rektora. Śródtytuły pochodzą od redakcji i są niezmienionymi fragmentami oświadczenia.

Oświadczenie rektora

Szanowni Państwo,

Drodzy Pracownicy Uniwersytetu w Siedlcach,
zwracam się do Państwa w czasie szczególnie trudnym – zarówno dla mnie osobiście, jak i dla naszej Uczelni. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjął decyzję o zawieszeniu mnie w pełnieniu funkcji Rektora Uniwersytetu w Siedlcach do czasu rozpatrzenia przez Kolegium Elektorów wniosku o moje odwołanie. Decyzję tę zaskarżyłem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ponieważ jestem przekonany, że została podjęta z naruszeniem fundamentalnych zasad państwa prawa oraz podstawowych gwarancji procesowych przysługujących każdemu obywatelowi.

„Nie mogę przejść obojętnie”

Szanuję instytucje państwa, szanuję prawo i szanuję procedury. Właśnie dlatego nie mogę przejść obojętnie wobec sytuacji, w której człowiek zostaje odsunięty od pełnienia funkcji publicznej bez możliwości rzeczywistego przedstawienia swoich racji, bez zapewnienia prawa do obrony i bez przeprowadzenia postępowania spełniającego standardy, których wymaga demokratyczne państwo prawa.

Nie protestuję przeciwko prawu organów państwa do sprawowania nadzoru.

Protestuję przeciwko sposobowi, w jaki ten nadzór został wykonany.

Nie zostałem zawiadomiony o wszczęciu postępowania prowadzącego do mojego zawieszenia. Nie umożliwiono mi zapoznania się z materiałem dowodowym. Nie dano mi możliwości przedstawienia wyjaśnień ani zgłoszenia wniosków dowodowych. Nie mogłem odnieść się do ustaleń, które stały się podstawą rozstrzygnięcia. Tym samym zostałem pozbawiony podstawowych gwarancji proceduralnych, które powinny chronić każdego obywatela przed arbitralnością władzy.

„Nie ujawniono materiału dowodowego”

Ministerstwo poinformowało, że „w toku prowadzonych analiz” stwierdzono naruszenie przeze mnie przepisów prawa. Jednocześnie nie przedstawiono mi tych analiz, nie wskazano ich autorów, nie ujawniono materiału dowodowego, który miał stanowić podstawę tak daleko idących ocen.

Pragnę również przypomnieć, że postępowanie dyscyplinarne dotyczące mojej osoby pozostaje w toku i nie zostało zakończone żadnym prawomocnym rozstrzygnięciem. Jest to okoliczność fundamentalna.

W demokratycznym państwie prawa sam fakt prowadzenia postępowania nie może być utożsamiany z winą. Rolą postępowania jest dopiero ustalenie, czy stawiane zarzuty znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Tymczasem publicznie formułowane są oceny, które mogą sprawiać wrażenie, jakoby odpowiedzialność została już przesądzona. Rodzi to poważne wątpliwości co do poszanowania jednej z podstawowych zasad państwa prawa – zasady domniemania niewinności.

„Nie zapadło żadne prawomocne orzeczenie sądu”

Co więcej, wobec mojej osoby nie zapadło żadne prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie dóbr osobistych, żadne prawomocne orzeczenie sądu pracy ani żadna ostateczna decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych potwierdzająca naruszenie przepisów RODO. Mimo to właśnie takie zarzuty zostały przywołane jako uzasadnienie działań podjętych wobec mnie. Szczególne zaniepokojenie budzi również moment podjęcia decyzji o zawieszeniu.

Nastąpiło ono równocześnie ze skierowaniem do Uczelnianego Kolegium Elektorów wniosku o moje odwołanie. Nie sposób nie dostrzec, że tak daleko idące rozstrzygnięcie, poprzedzające decyzję organu akademickiego, może wywoływać określone skutki nie tylko prawne, ale również społeczne i psychologiczne. W naturalny sposób powstaje bowiem wrażenie, że wynik postępowania został już w pewnym zakresie przesądzony, zanim wypowiedział się organ, któremu ustawodawca powierzył prawo do samodzielnej i niezależnej oceny sprawy. Nie jest moją intencją wywieranie jakiegokolwiek wpływu na członków Uczelnianego Kolegium Elektorów.

„Nie jest moją intencją wywieranie wpływu”

Przeciwnie. Zwracam uwagę na konieczność ochrony ich pełnej niezależności. Autonomia uniwersytetu nie polega wyłącznie na prawie do wybierania własnych władz. Polega również na tym, aby decyzje wspólnoty akademickiej były podejmowane bez atmosfery presji, bez uprzednich rozstrzygnięć formułowanych w przestrzeni publicznej oraz bez działań, które mogłyby sugerować oczekiwany kierunek decyzji.

Wierzę, że członkowie Uczelnianego Kolegium Elektorów dochowają wierności zasadom, które od wieków stanowią fundament wspólnot akademickich: niezależności osądu, odpowiedzialności za dobro uczelni oraz odwagi podejmowania decyzji wyłącznie w oparciu o fakty, własne sumienie i obowiązujące prawo. Uniwersytet nie jest zwykłą instytucją administracyjną. Uniwersytet jest wspólnotą ludzi wolnych. Od stuleci uniwersytety były miejscem, w którym siłę argumentu stawiano ponad argument siły. To właśnie dlatego autonomia uczelni została objęta szczególną ochroną. Nie jest ona przywilejem władz uczelni. Jest gwarancją wolności akademickiej całej wspólnoty.

„Najbardziej boli mnie to …”

Wierzę głęboko, że wartości akademickie nie mogą istnieć bez poszanowania prawdy, rzetelności, uczciwości proceduralnej i prawa do obrony.

Szanowni Państwo, nie ukrywam, że ostatnie miesiące należą do najtrudniejszych w moim życiu zawodowym. Najbardziej boli mnie nie utrata możliwości wykonywania funkcji. Najbardziej boli mnie to, że po wielu latach pracy na rzecz Uniwersytetu muszę dziś mierzyć się z zarzutami, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez właściwe organy, a mimo to bywają przedstawiane opinii publicznej jako fakty.

Przez wiele lat wspólnie budowaliśmy pozycję naszego Uniwersytetu. Razem rozwijaliśmy kierunki studiów, wzmacnialiśmy potencjał naukowy, tworzyliśmy warunki do rozwoju młodych ludzi i umacnialiśmy znaczenie naszej Uczelni w regionie oraz w kraju. Dziś ten dorobek zostaje poddany próbie.

„Stawką nie jest osoba rektora, a Uniwersytet”

Jest jeszcze jedna rzecz, o której chcę powiedzieć z głębokim smutkiem. Uniwersytet jest wspólnotą ludzi o różnych poglądach, doświadczeniach i wrażliwości. To naturalne, że pojawiają się różnice zdań, spory, a czasem również wzajemne urazy. Niepokoi mnie jednak sytuacja, w której indywidualne konflikty lub emocje zaczynają wpływać na postrzeganie całej Uczelni. Być może nie wszyscy dostrzegają, że w takich sytuacjach stawką nie jest osoba rektora, a Uniwersytet, jego reputacja oraz zaufanie studentów, pracowników, kandydatów, absolwentów, partnerów naukowych i społeczności, której służymy. Dlatego wierzę, że niezależnie od różnic, które mogą nas dzielić, wszyscy jesteśmy zobowiązani chronić dobro wspólne, jakim jest Uniwersytet w Siedlcach.

„Walczę o godność człowieka”

Żadne różnice, które nas dzielą, nie powinny być ważniejsze od dobra naszej wspólnoty akademickiej. Konkludując, chcę powiedzieć Państwu jedno bardzo wyraźnie. Nie składam broni. Walczę o zasady, które powinny chronić każdego człowieka – niezależnie od tego, czy jest rektorem, nauczycielem akademickim, pracownikiem administracji czy studentem. Walczę o prawo do rzetelnego postępowania. Walczę o zasadę domniemania niewinności. Walczę o godność człowieka.

Jeżeli zgodzimy się na to, aby człowieka pozbawiać prawa do obrony przed rozstrzygnięciem jego sprawy, jutro podobny mechanizm może dotknąć każdego. Nie oczekuję od Państwa zajmowania stanowiska w sporze. Proszę jedynie, abyśmy wszyscy pozostali wierni wartościom, które od pokoleń definiują środowisko akademickie: prawdzie, uczciwości, odpowiedzialności, wzajemnemu szacunkowi i odwadze myślenia.

„Uniwersytet w Siedlcach przetrwa tę próbę”

Jestem przekonany, że Uniwersytet w Siedlcach przetrwa tę próbę. Przetrwa dlatego, że jego siłą nigdy nie były budynki, stanowiska czy funkcje. Jego siłą byli i są ludzie. Ludzie wierni swoim zasadom. Ludzie gotowi bronić prawdy nawet wtedy, gdy jest to trudne. W chwilach próby najłatwiej jest opowiedzieć się po stronie emocji.

Znacznie trudniej pozostać wiernym zasadom. Jestem dumny, że przez lata mogłem współtworzyć wspólnotę ludzi, którzy potrafią wybierać właśnie tę trudniejszą drogę. Dziękuję wszystkim Państwu za słowa wsparcia, życzliwość i solidarność, których doświadczyłem w ostatnim czasie.

Niezależnie od dalszego biegu wydarzeń pozostanę członkiem tej wspólnoty akademickiej i człowiekiem, który przez niemal 20 lat starał się służyć Uniwersytetowi najlepiej, jak potrafił. O ocenę moich działań proszę dopiero wtedy, gdy wszystkie fakty zostaną rzetelnie wyjaśnione
Z wyrazami szacunku
prof. dr hab. Mirosław Minkina